Lộ trình ôn thi Tin học trẻ với Scratch

Hội thi Tin học trẻ do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì, Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Tài năng trẻ (CYTAST) tổ chức, diễn ra hằng năm từ cấp huyện, cấp tỉnh đến vòng toàn quốc. Ở Bảng A (Tiểu học), đề thi lập trình hầu hết được làm bằng Scratch. Một số tỉnh, như Huế, còn cho phép học sinh Bảng B (THCS) dùng Scratch để làm bài.

Vì vậy, với nhiều học sinh, Scratch không chỉ là ngôn ngữ “làm quen” mà là công cụ đi thi thật. Bài viết này gợi ý một lộ trình 4 bước, dùng toàn bộ tài liệu miễn phí trên Bumbii Academy, để đi từ con số 0 đến tự tin giải đề.

Tóm tắt lộ trình

Bước	Nội dung	Mục tiêu
1	Lập trình Scratch cơ bản	Nắm chắc các nhóm khối lệnh, biến, vòng lặp, rẽ nhánh
2	Ôn luyện các chuyên đề	Thành thạo các dạng bài hay ra thi: vẽ hình, hoa văn, toán, danh sách, chuỗi
3	Giải 150 bài tập luyện tập	Luyện tốc độ và phản xạ, quen với cách ra đề
4	Giải đề thi các năm	Làm quen áp lực phòng thi, tự đánh giá trình độ

Bước 1: Lập trình Scratch cơ bản

Trước khi ôn thi, học sinh cần dùng Scratch thật thành thạo: biết tìm khối lệnh nhanh, hiểu nhân vật và sân khấu, dùng được biến, vòng lặp, rẽ nhánh, danh sách.

📖 Tài liệu: Lập trình Scratch - học lần lượt từ giới thiệu, khối lệnh cơ bản, điều khiển và logic, biến và dữ liệu đến phần nâng cao. Đặc biệt chú ý phần mở rộng bút vẽ (Pen), vì đề thi Bảng A gần như năm nào cũng có bài vẽ hình.

🎬 Video bài giảng: Lập trình Scratch cơ bản đến nâng cao trên YouTube - xem kèm tài liệu, vừa xem vừa làm theo trên Scratch.

Khi nào chuyển sang bước 2?

Khi học sinh tự làm được các dự án thực hành (vẽ hình, hoa văn, trò chơi đơn giản, đố vui toán học) mà không cần nhìn hướng dẫn.

Bước 2: Ôn luyện các chuyên đề

Đề thi Tin học trẻ Bảng A thường xoay quanh một số dạng bài quen thuộc. Mỗi chuyên đề dưới đây gom đúng một dạng, đi từ dễ đến khó, có đáp án bằng khối lệnh:

• ✏️ Vẽ các hình cơ bản với bút vẽ - tam giác, hình vuông, đa giác đều, hình tròn, ngôi sao…
• 🌸 Vẽ hoa văn - lặp và xoay một hình cơ bản để tạo hoa văn, dạng bài gần như chắc chắn có trong đề.
• 🔢 Giải toán với Scratch - tính toán, số học, kiểm tra điều kiện, tìm lớn nhất/nhỏ nhất.
• 📋 Xử lý danh sách (List) - nhập, duyệt, đếm, sắp xếp dữ liệu.
• 🔤 Xử lý chuỗi ký tự (String) - đếm ký tự, đảo chuỗi, kiểm tra đối xứng…

Bước 3: Giải 150 bài tập luyện tập

Sau khi nắm các chuyên đề, học sinh cần làm nhiều để luyện tốc độ và phản xạ. Bộ Bài tập Lập trình Scratch - Ôn thi Tin học trẻ gồm 150 bài từ cơ bản đến nâng cao, chia thành 8 nhóm:

1. Vẽ hình cơ bản
2. Vẽ hoa văn
3. Làm toán bằng Scratch
4. Hoạt cảnh đơn giản
5. Danh sách và xử lý dữ liệu
6. Trò chơi mini
7. Xử lý chuỗi ký tự
8. Phỏng theo đề thi Tin học trẻ Bảng A

Bước 4: Tham khảo và giải đề thi các năm

Bước cuối cùng là luyện đề thật. Trang Đề thi Tin học trẻ Bảng A hiện có 150 đề từ năm 2016 đến 2026, gồm đề cấp huyện, cấp tỉnh và toàn quốc ở nhiều địa phương.

Gợi ý cách luyện đề:

• Bấm giờ đúng như thi thật, làm trọn đề trong một lần ngồi.
• Ưu tiên đề của chính tỉnh/huyện mình trước để quen phong cách ra đề.
• Làm xong mới xem lời giải; ghi lại những bài sai hoặc chưa làm được để ôn lại.

Lời giải các đề thi được chia sẻ trong nhóm Facebook Lập trình (Scratch, Python, C++…) | Tin học trẻ | AI - tham gia nhóm để tải lời giải, hỏi đáp khi gặp bài khó và nhận thêm tài liệu mới.

Lời kết

Không cần học thêm gì ngoài 4 bước trên: nắm chắc Scratch → ôn theo chuyên đề → luyện nhiều bài → giải đề thật. Quan trọng nhất là đều đặn, mỗi tuần vài buổi, và luôn tự làm trước khi xem đáp án.

Chúc các em ôn thi thật tốt và đạt kết quả cao tại Hội thi Tin học trẻ!