Biến (Variable) - var, final, const

🎯 Mục tiêu: Hiểu 3 cách khai báo biến trong Dart và khi nào dùng mỗi loại.

---

💡 Khái niệm

Dart có 3 keywords khai báo biến:

• var: Biến có thể thay đổi
• final: Hằng số runtime (gán 1 lần)
• const: Hằng số compile-time

var mutable = "Can change";
final runtimeConst = DateTime.now();
const compileConst = 3.14159;

---

📝 var - Biến có thể thay đổi

var count = 0;
count = 1;  // OK
count = 2;  // OK

var name = "Dart";
name = "Flutter";  // OK
// name = 123;     // Error! Không thể đổi kiểu

Khai báo kiểu tường minh

String name = "Dart";
int age = 10;
double price = 99.99;
bool isActive = true;

---

🔒 final - Hằng số Runtime

final gán được 1 lần, giá trị xác định lúc runtime:

final name = "Alice";
final currentTime = DateTime.now();  // OK - runtime value

// name = "Bob";  // Error! Cannot reassign

final với collections

final list = [1, 2, 3];
// list = [4, 5, 6];  // Error! Cannot reassign reference
list.add(4);          // OK! Nội dung vẫn có thể thay đổi

---

⚡ const - Hằng số Compile-time

const là hằng số biết trước lúc compile:

const pi = 3.14159;
const maxUsers = 100;

// const now = DateTime.now();  // Error! Not compile-time constant

const collections - Immutable hoàn toàn

const list = [1, 2, 3];
// list.add(4);  // Error! Cannot modify const list

---

📊 So sánh

Keyword	Mutable	Thời điểm	Use case
var	✅ Yes	Runtime	Biến thường
final	❌ No	Runtime	Gán 1 lần, giá trị runtime
const	❌ No	Compile	Hằng số, config

var a = 10;
a = 20;  // OK

final b = DateTime.now();
// b = DateTime.now();  // Error

const c = 100;
// c = 200;  // Error

---

🔧 late - Khởi tạo muộn

late String description;

void initialize() {
  description = "Initialized later";
}

// Với initialization
late final int value = computeExpensiveValue();

---

🛠️ Thực hành

Bài tập: Chọn keyword phù hợp

void main() {
  // TODO: Chọn var/final/const phù hợp
  _____ pi = 3.14159;
  _____ currentUser = getCurrentUser();
  _____ counter = 0;
  _____ maxRetries = 3;
  _____ timestamp = DateTime.now();
}

Lời giải:

void main() {
  const pi = 3.14159;           // Compile-time constant
  final currentUser = getCurrentUser();  // Runtime, set once
  var counter = 0;              // Will change
  const maxRetries = 3;         // Compile-time constant
  final timestamp = DateTime.now();   // Runtime value
}

---

📱 Trong Flutter

class MyWidget extends StatelessWidget {
  // const cho immutable values
  static const padding = 16.0;
  static const backgroundColor = Colors.white;

  // final cho widget properties
  final String title;
  final VoidCallback? onTap;

  const MyWidget({
    required this.title,
    this.onTap,
  });

  @override
  Widget build(BuildContext context) {
    // var cho local mutable state
    var isHovered = false;

    return ...;
  }
}

---

⚠️ Lưu ý quan trọng

[!TIP] Ưu tiên theo thứ tự: const > final > var

• Dùng const khi biết giá trị lúc compile
• Dùng final khi gán 1 lần lúc runtime
• Dùng var chỉ khi cần thay đổi

---

✅ Checklist

• Phân biệt var, final, const
• Hiểu const là compile-time, final là runtime
• Sử dụng late cho lazy initialization
• Ưu tiên immutability khi có thể

---

Tiếp theo: Null Safety